Επιλόχειος Κατάθλιψη και Ψύχωση

Η λοχεία θεωρείται από τις σημαντικότερες περιόδους στη ζωή μιας γυναίκας. Κατά την διάρκεια της, θεμελιώνεται η σχέση ανάμεσα στην μητέρα και το βρέφος, βασική για την σωματική και ψυχική υγεία και των δύο. Χαρακτηρίζεται από μεγάλη συναισθηματική φόρτιση λόγω των προσδοκιών, της ανησυχίας και της εξάντλησης. Σύμφωνα με το DSM-IV (1994), περίπου 1 στις 100 γυναίκες είναι πιθανόν να εμφανίσει επιλόχειο κατάθλιψη*. Τα συμπτώματα εμφανίζονται με διακυμάνσεις μέσα στην μέρα και αργά το απόγευμα σε διάστημα από 24 ώρες ως 6 μήνες και περιλαμβάνουν δυσφορία και ατονία, θλίψη, έλλειψη ικανοποίησης από προηγούμενες ευχάριστες δραστηριότητες, αλλαγές στην όρεξη και τον ύπνο, κόπωση, ανησυχία της μητέρας ότι μπορεί να βλάψει το βρέφος, αισθήματα αναξιότητας, ενοχές, δυσκολία συγκέντρωσης, έμμονες σκέψεις ή ιδεοληψίες και ψυχοσωματικά συμπτώματα.
Αν και οι λόγοι εμφάνισης δεν είναι απόλυτα γνωστοί, οι μητέρες με προηγούμενο ιστορικό, έλλειψη υποστήριξης, απώλεια της μητέρας σε μικρή ηλικία και οικονομικά προβλήματα διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο. Τα βιώματα παίζουν επίσης πολύ σημαντικό ρόλο. Ειδικά σε μία τόσο ιδιαίτερη στιγμή στη ζωή μιας γυναίκας, ένα περιβάλλον με προστριβές και εντάσεις, αυξάνει τις πιθανότητες εμφάνισης ψυχοπαθολογίας.
Επιπρόσθετα, μετά την εγκυμοσύνη, οι ορμονικές ραγδαίες αλλαγές προκαλούν συμπτώματα ανάλογα της κατάθλιψης. Κατά την διάρκεια της εγκυμοσύνης αυξάνονται τα οιστρογόνα και η προγεστερόνη που σχετίζονται με την σύλληψη. Στις πρώτες 24 ώρες μετά τον τοκετό, το ποσοστό τους μειώνεται και η αλλαγή αυτή είναι επίσης πιθανόν να παράγει καταθλιπτικά συμπτώματα. Τέλος, οι γυναίκες χρειάζονται περισσότερο χρόνο αναπλήρωσης των αποθεμάτων σεροτονίνης ύστερα από κάποιο στρεσσογόνο γεγονός όπως ο τοκετός.
Είναι βασικό να διαχωρίζεται η κατάθλιψη από τα ήπια συμπτώματα δυσφορίας ή κόπωσης (baby blues) τα οποία είναι συχνά μετά την εγκυμοσύνη στο 50-70% των λεχώνων. Αν όμως τα συμπτώματα αυτά επιμένουν για περισσότερο από 2 βδομάδες, τότε είναι πιθανή η μετάβαση σε Επιλόχειο Κατάθλιψη. Τα συμπτώματα των blues της λοχείας περιλαμβάνουν: αστάθεια στο συναίσθημα, κλάμα, ευσυγκινισία, ευερεθιστότητα, άγχος, καταθλιπτική διάθεση, αϋπνία και δυσανάλογο φόβο για την ικανότητα ενασχόλησής τους με το νεογέννητο βρέφος.
Η επιλόχειος ψύχωση* είναι μία πολύ σοβαρή διαταραχή που χρήζει άμεσης θεραπείας και νοσηλείας. Προσβάλλει 1 στις 1000 γυναίκες και εμφανίζεται μερικές μέρες ή βδομάδες μετά τον τοκετό και είναι συχνότερη σε γυναίκες με οικογενειακό ή προσωπικό ιστορικό διπολική διαταραχής ή ψύχωσης. Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν: έμμονες και παράξενες ιδέες, ψυχαναγκαστικές σκέψεις, διαταραχές στις διαπροσωπικές σχέσεις, ευερεθιστότητα, οπτικές ή ακουστικές ψευδαισθήσεις, παραλήρημα συνήθως διωκτικό, ιδέες μεγαλείου και σκέψεις ότι θα βλάψει τον εαυτό της ή το μωρό.
Η γνωστική συμπεριφορική θεραπεία* είναι από τις πιο ενδεδειγμένες και αποτελεσματικές παρεμβάσεις. Ο θεραπευτής βοηθά στο να εντοπίσετε τον διαστρεβλωμένο τρόπο σκέψης που οδηγεί σε καταθλιπτική διάθεση και να τον τροποποιήσετε. Παράλληλα, θα κατανοήσετε την κατάθλιψη σε σχέση με τις διαπροσωπικές σας σχέσεις και το παρελθόν. Κομβικό σημείο για την αντιμετώπιση της επιλόχειας κατάθλιψης και των συναφών συναισθηματικών διαταραχών είναι η έγκαιρη διάγνωση, η σωστή ενημέρωση της λεχώνας και του περιβάλλοντος αυτής, η εξάλειψη των αισθημάτων ντροπής που τη συνοδεύουν και η έγκαιρη θεραπευτική παρέμβαση.

*Η Δρ Τέσσα Χριστοδούλου είναι εκπαιδευμένη επί 3 ετία με εποπτεία στην Ελληνική Εταιρεία για την Γνωστική Συμπεριφορική Θεραπεία στη Θεσσαλονίκη και έχει εξειδικευτεί στην διάγνωση και θεραπευτική αντιμετώπιση της επιλόχειας κατάθλιψης στο Winnicott Research Unit, Reading University

Related posts

Κατάθλιψη Μέρος Α

Κατάθλιψη Μέρος Α

Η Κατάθλιψη διαχωρίζεται με βάση την χρονική της παράμετρο σε: Μοναδικό επεισόδιο: ύπαρξη ενός μεμονωμένου καταθλιπτικού επεισοδίου...