Κρίσεις πανικού

Τι είναι οι Κρίσεις Πανικού;

Αναμφίβολα από τις πιο συχνές διαταραχές Άγχους, οι Κρίσεις Πανικού χαρακτηρίζονται ως ένα «τρομακτικό βίωμα». Κάθε επεισόδιο, προκαλεί αυξημένο φόβο, με αποτέλεσμα οι πάσχοντες να αναμένουν με ανησυχία το επόμενο. Εφόσον υπάρχει έντονο άγχος στην διάρκεια κάθε «κρίσης» το άτομο θα προβεί σε συμπεριφορές ασφάλειας, αγοραφοβικού τύπου, που οδηγούν σε «εξάρτηση» και περιορισμό της λειτουργικότητας. Ως «επεισόδιο» ή «κρίση» περιγράφεται μία περίοδος μερικών λεπτών, κατά τα οποία κυριαρχούν αρνητικά συναισθήματα ή/και οξέα σωματικά συμπτώματα, με αιφνίδια έναρξη και κλιμάκωση εντός 10-20 λεπτών. 

Ποια είναι τα συμπτώματα;

Η δύσπνοια, η ζάλη, η τάση για λιποθυμία, ο κρύος ιδρώτας, το τρέμουλο, η ναυτία και η ταχυκαρδία είναι μερικά από τα συμπτώματα που εμφανίζονται. Ο κατάλογος όμως είναι μακρύς και το κάθε άτομο αναφέρει πληθώρα σωματικών αντιδράσεων. Αυτά αποτελούν την αντίδραση του οργανισμού απέναντι σε «φανταστικές» απειλές μέσω του μηχανισμού «της φυγής ή πάλης». Υπάρχει δηλαδή μία προετοιμασία μέσω ενεργοποίησης ακίνδυνων βιολογικών διεργασιών ώστε το άτομο να «διαφύγει» της απειλής με έναν παράδοξο τρόπο. Λόγω της φύσης τους, το άτομο τις παρερμηνεύει, καταστροφολογεί και αισθάνεται ότι «χάνει τον έλεγχο» ή «τρελαίνεται». Άλλες φορές μπορεί να μην υπάρχει η αίσθηση της πραγματικότητας ή του εαυτού (αποπροσωποποίηση).

Πόσο συχνή είναι;

Συνήθως εμφανίζονται μία ή δύο φορές στη διάρκεια της ζωής του ατόμου, ως απάντηση σε παρατεταμένο στρες. Τουλάχιστο 1 στους 10 θα βιώσει κάποιο «επεισόδιο» στη ζωή του. Εάν υπάρχει αυξημένη συχνότητα και το άτομο φοβάται για την εμφάνιση ενός επόμενου τότε πρόκειται για Διαταραχή Πανικου. Ο αριθμός των προσβολών εξαρτάται από την σοβαρότητα και την χρονιότητα της κατάστασης. Μερικοί μπορεί να έχουν 1 ή 2 επεισόδια τον μήνα ενώ άλλοι πολλά μέσα στη βδομάδα.

Για ποιο λόγο παθαίνει κάποιος Κρίσεις Πανικού;

Τα αίτια εντοπίζονται στον μαθημένο τρόπο σκέψης ενώ η συμμετοχή της βιολογικής (μεταβολές στη λειτουργία εγκεφαλικών περιοχών) ή κληρονομικής προδιάθεσης (επιρρεπής προσωπικότητα σε αρνητικά συναισθήματα) δεν είναι απολύτως γνωστή. Αν υπάρχει οικογενειακό ιστορικό, ο κίνδυνος εμφάνισης είναι μεγαλύτερος σε συνδυασμό με στρεσσογόνα γεγονότα και αιφνίδιες αλλαγές. Μπορεί επίσης το άτομο να βιώνει αντιφατικές επιθυμίες και φόβους, επιλέγοντας μία διαφυγή από δυσάρεστες καταστάσεις με έναν παράδοξο τρόπο. Οι πάσχοντες οδηγούνται σε αυθαίρετα συμπεράσματα, έχουν εμμονή με τους κανόνες και η σκέψη τους χαρακτηρίζεται από υπερβολή. Τα προβλήματα αποδίδονται σε δυσάρεστες εμπειρίες, τους σημαντικούς άλλους και παρελθοντικά βιώματα. Σταδιακά δημιουργείται μία αρνητική αντίληψη, που ενισχύει τις μη ωφέλιμες πεποιθήσεις και διαιωνίζει το άγχος. Αν δεν ληφθεί έγκαιρα θεραπεία το άτομο οδηγείται στην Αγοραφοβία και την έλλειψη ανεξαρτησίας. 

Σε ψυχικό επίπεδο, υπάρχει μία σύγκρουση, που οφείλεται σε βιώματα που το άτομο δεν διαχειρίστηκε επαρκώς. Το Εγώ του ατόμου, δεν είναι σε θέση να εξομαλύνει την σύγκρουση και έτσι αυτή εκδηλώνεται σωματικά. Μετά την πρώτη εμπειρία, αναπτύσσεται ένας δευτερογενής φόβος για μία ενδεχόμενη επανάληψη. Το άτομο βρίσκεται σε επαγρύπνηση, για να οργανώσει τη ζωή του, ώστε να αποτρέψει μία επόμενη κρίση. Μπορεί να περιοριστούν δραστηριότητες ή ακόμα και συνήθειες. Έτσι, δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος. Μία κρίση πανικού είναι λοιπόν ένα καμπανάκι που ωθεί στη διερεύνηση αυτών που δεν λειτούργησαν μέχρι εκείνη τη στιγμή σωστά.

Υπάρχει θεραπεία;

Οι επαναλαμβανόμενες Κρίσεις Πανικού συνδέονται με φοβίες, επίμονες ανησυχίες για την υγεία, αποφυγή κοινωνικών περιστάσεων, προσωπική και επαγγελματική δυσλειτουργία. Η Γνωστική Συμπεριφορική Ψυχοθεραπεία σε συνδυασμό με φαρμακευτική αγωγή (αγχολυτικά-βενζοδιαζεπίνες-αντικαταθλιπτικά) όταν αυτό χρειάζεται έχει τα πιο άμεσα αποτελέσματα. Στόχος είναι η μείωση των επεισοδίων και των συμπτωμάτων.  Ο θεραπευτής βοηθά στη διερεύνηση των παρερμηνειών και των διαστρεβλωμένων σκέψεων ή πεποιθήσεων. Γίνεται επίσης εκπαίδευση στη χαλάρωση μέσω αναπνοών και την προοδευτική μυϊκή χαλάρωση. Στο τέλος το άτομο εκτίθεται κλιμακωτά σε δραστηριότητες που μέχρι τώρα αποφεύγονταν. Το χρονικό διάστημα, που χρειάζεται για να ξεπεραστεί εξαρτάται από τη σοβαρότητα των συμπτωμάτων, αλλά και των βιωμάτων, που έχει το κάθε άτομο.

Related posts

Αγοραφοβία

Αγοραφοβία

Τι είναι η Αγοραφοβία; Η Αγοραφοβία ανήκει στις διαταραχές του άγχους. Κυριολεκτικά σημαίνει «φόβος της αγοράς», δηλαδή των ανοιχτών χώρων. Είναι...

Μηχανισμός Φυγής ή Πάλης

Μηχανισμός Φυγής ή Πάλης

Τι είναι ο Μηχανισμός «Φυγής ή Πάλης»; Ως όρος η «Φυγή ή Πάλη» (Fight or Flight Response) χρησιμοποίηθηκε αρχικά από έναν Αμερικάνο φυσιολόγο. Ο...

Posted